Kwiaty kwitnące jesienią

Od września do pierwszych przymrozków

Jesień w ogrodzie nie zaczyna się w dniu równonocy, tylko wtedy, gdy noce robią się chłodne, a dni wyraźnie krótsze. W polskich warunkach to zwykle początek września, a kończy ją pierwszy porządny przymrozek - zależnie od regionu i roku między połową października a końcem listopada. Ten sam ogród potrafi więc mieć jesień sześciotygodniową albo dwumiesięczną.

Dla roślin to trudny czas z trzech powodów naraz. Światła ubywa, więc trudniej o energię na nowe kwiaty. Noce bywają zimne, a poranki mokre od rosy, co sprzyja chorobom grzybowym. A wszystko kończy się nagle, jednej nocy, gdy temperatura spadnie poniżej zera.

Skąd więc biorą się kwiaty w październiku? Rośliny radzą sobie na kilka sposobów. Jedne zawiązują pąki jeszcze latem i tylko czekają z ich otwarciem. Inne kwitną na tegorocznych pędach i po prostu nie przestają, dopóki nie zatrzyma ich mróz. Jeszcze inne gromadzą wodę i zapasy w mięsistych liściach, więc chłód i susza robią im najmniejszą różnicę. Bywa też, że kwiaty są na tyle drobne i zwarte, że przymrozek uszkadza tylko wierzchnią warstwę kwiatostanu.

Co wraca samo, a co trzeba sadzić co roku

To pytanie pada najczęściej i najlepiej rozstrzygnąć je przed zakupem, bo od odpowiedzi zależy, ile roślina będzie kosztować pracy w kolejnych latach. Trwałość dzieli jesienne kwiaty na trzy grupy.

• Byliny - żyją wiele lat i zimują w gruncie. Na zimę zasychają nad ziemią, a wiosną odbijają z tego samego miejsca. Kupuje się je raz, z czasem się rozrastają i można je dzielić.
• Rośliny jednoroczne - kwitną obficie i długo, ale kończą życie z pierwszym mrozem. Następnej wiosny trzeba je wysiać albo kupić od nowa.
• Rośliny cebulowe i bulwiaste - tu przebiega granica, o którą pyta najwięcej osób. Część zostaje w ziemi na stałe, część trzeba przed zimą wykopać i przechować w chłodnym, suchym miejscu, bo nasze mrozy są dla nich za ostre.

Obok nich stoją trawy ozdobne, których kwiatostany trzymają się przez całą zimę, oraz krzewy - te kwitną jesienią rzadziej, za to bez żadnej pracy z naszej strony. Wszystkie te grupy rozdziela filtr typu rośliny.

Gdzie się sprawdzą i o czym wiedzieć przed zakupem

Jesienne kwitnienie potrzebuje słońca bardziej niż letnie, bo światła jest po prostu mniej. W półcieniu te same rośliny kwitną słabiej, później i krócej - to najczęstszy powód rozczarowania.

Miejsce dobiera się przede wszystkim pod wysokość. Najniższe, do dwudziestu centymetrów, wyglądają dobrze na obrzeżach rabaty i w skrzynkach. Te od dwudziestu do pięćdziesięciu centymetrów są bezpiecznym wyborem do donic na balkon i taras. Wyższe robią tło i lepiej prezentują się posadzone grupami niż pojedynczo. Część jesiennych kwiatów nadaje się też na cięty kwiat, część na obsadzanie zboczy i jako okrywa.

Mrozoodporność sprawdzaj zawsze, bo to jedyna rzecz, której nie da się naprawić po fakcie. Polska leży w strefach od 6a do 8a i większość jesiennych bylin przechodzi tu zimę bez okrycia. Są jednak i takie, które wymagają osłony, oraz takie, które przezimują wyłącznie w donicy wniesionej pod dach.

Pracy jesienią jest niewiele. Podlewanie ogranicza się do roślin świeżo posadzonych, nawożenia się już nie stosuje, a przekwitłych kwiatostanów nie trzeba usuwać - część z nich jest ozdobna przez zimę i karmi ptaki. Zasada brzmi: mniej ingerencji, więcej patrzenia.

Na koniec rozróżnienie, które w tym momencie sezonu gubi najwięcej osób. To zestawienie obejmuje rośliny, które kwitną teraz. Cebulki sadzone jesienią to zupełnie inna grupa - trafiają do ziemi we wrześniu i październiku, ale zakwitną dopiero następnej wiosny. Blisko stąd również do dwóch pokrewnych zestawień: roślin dobieranych po kolorze kwiatów i tych o ozdobnych liściach, bo jesienią jedne i drugie pracują na ten sam efekt.

Najczęstsze pytania

Jakie kwiaty kwitną jesienią?

Najwięcej jest ich wśród bylin i traw ozdobnych, ale kwitną też rośliny jednoroczne wysiane wiosną, niektóre cebulowe i pojedyncze krzewy. Wspólna cecha nie jest botaniczna, tylko praktyczna: albo zawiązały pąki jeszcze latem, albo kwitną nieprzerwanie i mróz zastaje je w trakcie.

Jakie wieloletnie kwiaty kwitną do jesieni?

Przede wszystkim byliny, czyli rośliny zimujące w gruncie i odbijające co roku z tego samego miejsca. Dołączają do nich trawy ozdobne oraz te rośliny cebulowe, które zostają w ziemi na stałe. Rozdziela je filtr typu rośliny.

Co kwitnie we wrześniu i październiku?

Wrzesień to szczyt jesiennego kwitnienia - kwitną jeszcze rośliny letnie i zaczynają te typowo jesienne. W październiku lista się skraca i zostają głównie gatunki odporne na chłód oraz te o mięsistych liściach. Listopad należy już do pojedynczych roślin i do kwiatostanów, które zostały ozdobne po przekwitnięciu.

Jakie kwiaty kwitną całe lato do jesieni?

Najdłużej kwitną te, które robią to na tegorocznych pędach i nie zatrzymują się same z siebie - kończy je dopiero mróz. Wśród roślin jednorocznych taki rytm jest regułą, wśród bylin zdarza się rzadziej i zwykle wymaga usuwania przekwitłych kwiatów.

Jakie kwiaty wieloletnie można sadzić jesienią?

Jesień jest dobrym terminem dla większości bylin i traw ozdobnych. Ziemia jest jeszcze ciepła, a powietrze chłodne, więc roślina zajmuje się korzeniami zamiast liśćmi. Warunek jest jeden: musi jej zostać kilka tygodni na ukorzenienie przed mrozem. Gatunki wrażliwe na mróz lepiej odłożyć do wiosny.

Jakie są najpiękniejsze jesienne kwiaty?

To zależy od tego, co mają robić w ogrodzie. Na rabacie liczy się przede wszystkim kolor i wysokość, na balkonie zwarty pokrój, a na cięty kwiat sztywne pędy. Warto też patrzeć na to, co zostaje po kwitnieniu, bo jesienne kwiatostany bywają ozdobne dłużej niż same kwiaty.